آشنایی با رشته مهندسی شیمی
مهندسي شيمي رشته گستردهاي است كه در دوره كارشناسي آن با استفاده از اصول مهندسي به همراه مباني رياضيات و شيمي و فيزيك، زمينههاي لازم براي طراحي و بهرهبرداري از صنايع متنوعي به دانشجويان آموزش داده ميشود. نظر به اينكه اصول مهندسي در مورد صنايع بسيار متنوع و گسترده شيميايي يكسان است، مهندسان شيمي از انعطاف فوقالعادهاي در انتخاب شغل برخوردارند پس از فراگيري فيزيك، شيمي و بخصوص رياضيات، دروس اصلي اين رشته مانند موازنه انرژي و مواد، ترموديناميك، مكانيك سيالات، انتقال حرارت، انتقال جرم، عمليات واحدهاي صنعتي، طراحي راكتورهاي شيميايي، كنترل فرآيندها و اقتصاد و طراحي مهندسي مطرح ميشوند.
به علاوه ، دروس ديگري در مهندسي عمومي نظير مباني برق، استاتيك و مقاومت مصالح، مهندسي محيط زيست، رسم فني و كارگاهها، براي تكميل اطلاعات مهندسي دانشجويان آموزش داده ميشوند. در دوه كارشناسي مهندسي شيمي علاوه بر دروس فوق چند درس ديگر در زمينههاي تخصصي نظير صنايع نفت و گاز و پتروشيمي ، صنايع غذايي، صنايع معدني و طراحي فرآيند براي تمام اين صنايع ، به مدت حدود يك نيمسال تحصيلي ارائه ميشوند كه دانشجويان بر حسب علاقه خود و يا زمينه كاري موجود در صنايع مختلف، آنها را انتخاب ميكنند. ارائه اين تخصصها در دانشگاههاي مختلف بستگي به علاقه و توان آموزشي هر دانشگاه دارد.
شرح مختصري در مورد هر يك از گرايشها در زير ارائه ميشود:
صنايع نفت و گاز و پتروشيمي و پليمر (4 گرايش)
منابع عظيم نفت و گاز در كشور منجر به توسعه گسترده صنايع نفت و گاز و پتروشيمي از حدود يك قرن پيش شده است. مهندسان شيمي آموزشهاي لازم براي طراحي و بهرهبرداري از اين صنايع را ميبينند و آمادگي كار در اين صنايع را بدست ميآورند. شناخت مواد اوليه و محصولات، برآورد اقتصادي توليد، طراحي و انتخاب دستگاههاي لازم براي توليد مورد نظر، راهاندازي و بهرهبرداري از صنايع مذكور، مهندسي فروش و بازاريابي براي محصولات و بهينهسازي كيفيت محصولات و بالاخره مديريت اين صنايع از وظايف مهندسان شيمي است. دروس انتخابي اين گرايشها عبارتند از:
فرآيندهاي نفت و گاز و پتروشيمي كه در دروس جداگانهاي نظير عمليات پالايش نفت و گاز، فرآيندهاي پتروشيمي ، فرآيندهاي توليد و شكلدهي پليمرها، انتقال و توزيع گاز و مهندسي مخازن هيدروكربني (نفت و گاز) تدريس ميشوند.
صنايع غذايي
توليد، تبديل، نگهداري و كنترل كيفيت مواد غذايي در صنايعي مثل قند، روغنهاي خوراكي ، لبنيات، كنسروسازي، گوشت ، نوشابه ،چاي و ساير مواد غذايي ، مورد نظر مهندسان شيمي ميباشد. اصول طراحي و مهندسي كه در دوره كارشناسي مهندسي شيمي تدريس ميشود، با افزودن چند درس تخصصي نظير مهندسي فرآيندهاي غذايي تخميري و مهندسي بيوشيمي، ميكروبيولوژي صنعتي، تغذيه و بهداشت و كنترل كيفي مواد غذايي و … قابل توسعه به صنايع غذايي است.
صنايع معدني
صنايع تبديل مواد معدني به محصولات با ارزش طي فرآيندهاي شيميايي همچون سيمان، شيشه، گچ، آهك و نيز صنايع توليدي مواد شيميايي معدني نظير اسيدها، بازها و فلزات مورد نظر اين تخصص ميباشد. دروس تخصصي اين رشته عبارتند از:
فرآيندهاي مواد ساختماني (سيمان، شيشه و گچ و آهك و سراميكها) ، فرآيندهاي الكتروشيميايي و صنايع و تبديل كانيها به فلزات
طراحي فرآيند در تمام گرايشها
چند درس تخصصي به همراه اصول مهندسي شيمي توان مهندسان شيمي را در طراحي فرآيندها تقويت ميكند. اصول تعيين مشخصات دستگاهها و گزينش آنها و انتخاب فرآيندهاي توليدي طي چند درس تخصصي فرا گرفته ميشوند.
صنايع پالايش
در صنايع پالايش هدف آموزش و تربيت متخصصان بهرهبرداري در زمينه صنايع پالايش نفت و توليد فرآوردههاي نفتي از قبيل گازهاي نفتي مايع، سوخت اتومبيل و هواپيما ، سوخت موتورهاي ديزل و كشتي، نفت سفيد، قير، واكس ، پارافين و … ميباشد.
فارغالتحصيلان اين دوره توانايي بهرهبرداري از صنايع پالايش موجود به وجه مطلوب ، تطبيق شرايط كيفي و كمي فرآوردههاي نفتي با تقاضا، برنامهريزي توليد كوتاه مدت در واحد مربوط، شناخت كامل فعاليتهاي كاردان فني عمليات پالايش در محوطه و اتاق كنترل و برنامهريزي وي را خواهند داشت.
كليه فارغالتحصيلان رشته مهندسي شيمي ميتوانند تا مقاطع كارشناسي ارشد و دكترا در مهندسي شيمي يا برخي از رشتههاي ديگر مهندسي در داخل و يا خارج از كشور ادامه تحصيل دهند. در دورههاي كارشناسي ارشد و دكترا دانشجويان ميتوانند علاوه بر زمينههاي مذكور در زمينههاي ديگري نظير انرژي و محيط زيست، مواد پيشرفته، بيوتكنولوژي، مهندسي پزشكي، كاربرد كامپيوتر در طراحي و شبيهسازي فرآيندها و بسياري از موضوعات جديد روز فعاليت كنند.
مهندسي شيمي بر اساس رفتار مولكولها شكل گرفته است تا با دانستن رفتار و عكسالعمل مولكولها ، انواع واكنشها و سيستمهاي شيميايي بررسي شده و در نهايت راكتورهاي شيميايي طراحي گردند. در كل ميتوان گفت كه مهندسي شيمي شامل دروسي است كه راه ايجاد تغيير مورد نياز در ماده را به دانشجويان اين رشته آموزش ميدهد. دروسي مانند جداسازي مواد توليد شده، تصفيه و احياي مواد قابل استفاده كه همراه با دانشهاي روز صنعت مثل علم كامپيوتر، طراحي سيستم، علم مواد، اصول حفاظت از محيط زيست، خطاهاي دستگاه، مديريت، اقتصاد و … تكميل ميشود.
گرايشهاي مقطع ليسانس:
رشته مهندسي شيمي در مقطع ليسانس داراي 8 گرايش «صنايع غذايي، صنايع شيميايي معدني، پالايش، صنايع گاز، صنايع پتروشيمي، صنايع پليمر، طراحي فرآيندهاي صنايع نفت، بهرهبرداري از منابع نفت » ميباشد كه شرح آنها به تفصيل در ادامه آورده شده است.
آينده شغلي، بازار كار، درآمد:
دكتر بهروز ميثمي استاد مهندسي شيمي دانشگاه تهران در مورد فرصتهاي شغلي مهندسي شيمي گرايش صنايع غذايي ميگويد:
«فارغالتحصيل اين رشته علاوه بر كار در صنايع شيميايي مختلف بطور اختصاصي ميتواند در كارخانههاي توليد مواد غذايي مانند روغن، قند و كنسروسازي فعاليت كند و يا در كارخانههاي داروسازي براي توليد آنزيمها و آنتيبيوتيكها فعاليت داشته باشد.»
دكتر رحمتي استاد مهندسي شيمي دانشگاه تهران نيز ميگويد:
«بازار كار مهندس شيمي نسبت به رشتههاي ديگر نسبتا بهتر است، چون يك مهندس شيمي قابليتهاي بسياري دارد و ميتواند در شركت نفت، شركت گاز ، شركت پتروشيمي، وزارت نيرو (طراحي نيروگاهها) و كارخانههاي ساخت لاستيك، پلاستيك، روغن ماشين ، توليد مواد دارويي ، غذايي ، بهداشتي و همچنين شركتهاي تصفيه آب و فاضلاب فعاليت بكند.»
تواناييهاي مورد نياز و قابل توصيه :
يك دانشجوي مهندسي شيمي در درجه اول بايد در دروس رياضي قوي باشد و دو درس فيزيك و شيمي در مراحل بعدي قرار دارد.
دكتر موسويان استاد مهندسي شيمي دانشگاه تهران در همين زمينه ميگويد:
«فردي كه رشته مهندسي شيمي را انتخاب ميكند بايد در رياضيات و فيزيك قوي باشد. البته در اين رشته، درس شيمي نيز اهميت دارد اما رياضيات و فيزيك از اهميت بيشتري برخوردار است. همچنين داوطلبان آزمون سراسري بايد بدانند كه رشته مهندسي شيمي رشته آساني نيست، پس اگر داوطلبي به تحقيق و مطالعه مستمر علاقه زيادي ندارد، بهتر است كه وارد اين رشته نشود.»
شادي ميهندوست دانشجوي كارشناسي ارشد مهندسي شيمي دانشگاه تهران نيز در رابطه با جايگاه دو علم شيمي و رياضي در اين رشته ميگويد:
«دانشجويان مهندسي شيمي نسبت به دانشجويان رشتههاي مهندسي ديگر تنها 9 واحد بيشتر شيمي ميخوانند . يعني علاوه بر شيمي عمومي 1 كه در اكثر رشتههاي مهندسي ارائه ميشود، شيمي عمومي 2 ، شيمي آلي و شيمي تجزيه نيز مطالعه ميكنند. در مقابل، رياضي در اين رشته بسيار اهميت دارد چون يك مهندس شيمي براي طراحي راكتور ، برج و مبدل نياز به دانش رياضي دارد.»
«علاوه بر رياضي و فيزيك، تسلط بر زبان انگليسي نيز در اين رشته بسيار مهم است چون اكثر كتب تخصصي اين رشته به زبان انگليسي ميباشد. همچنين دانشجوي اين رشته بايد داراي دقت نظر خوبي باشد براي آن كه در مهندسي شيمي علاوه بر آزمايشهايي در مقياس بزرگ، آزمايشهايي در مقياس كوچك نيز وجود دارد. براي مثال ما در شيمي تجزيه بعضي آزمايشهايمان در حد ميليونيم P.P.M است و بدون شك در چنين آزمايشي اگر يك صدم گرم نيز اشتباه بشود، همه آزمايش به هم ميريزد.»
از شما دوستان عزیز که این مطلب آموزشی را دنبال نموده اید تشکر می کنیم و شما را دعوت میکنیم که برای آشنایی با مهندسی شیمی و گرایش های آن مطالب ما را دنبال کنید.این مطالب برای افزایش دانش شما در سایت قرار داده شده و کمک زیادی در یادگیری شما در انتخاب رشته مناسب خواهد نمود.
فریلنسر هستم و مهارت انجام پروژه ای را دارم!
اگر شما فریلنسر هستید و توانایی انجام پروژه ای را در یک رشته یا حوزه ای خاص دارید برای فعالیت در سایت کافه پروژه و کسب درآمد می توانید در سایت ثبت نام کنید و پروژه هایی با مهارت انتخاب خود را مشاهده کنید.جهت ثبت نام و ثبت رزومه خود در سایت از طریق دکمه پایین صفحه در سایت عضو شوید:
نحوه سفارش پروژه در سایت کافه پروژه :
اگر پروژه ای دارید که میخواهید آن را برون سپاری کنید کافی است در سایت کافه پروژه ثبت نام کنید و پروژه خود را ثبت نمایید.پروژه شما هر چه که باشد حتما مجری برای آن وجود دارد.جهت ثبت نام و ثبت سفارش پروژه خود برروی دکمه زیر کلیک نمایید.
بدون دیدگاه